Nét đẹp văn hóa dân gian của lễ Cholchonam Thomay

Cũng như nhiều địa phương khác trên đất nước ta, Cần Thơ nói riêng và các tỉnh Nam Bộ cũng có nhiều lễ hội dân gian độc đáo. Và một trong những lễ quan trọng nhất của người dân nơi đây chính là lễ Cholchonam Thomay.

Lễ Cholchonam Thomay thường diễn ra vào  các ngày: 13,14,15 tháng 3 âm lịch. Đây được coi là một ngày lễ riêng của đồng bào người Khmer Nam Bộ ở các tỉnh Trà Vinh, Sóc Trăng, An Giang. Vào ngày này, bà con lại tụ họp lại và nô nức chuẩn bị mọi việc để đón mừng lễ Cholchonam Thomay.

Đối với người dân là dân tộc Khmer, lễ Cholchonam Thomay mang ý nghĩa vô cùng quan trọng. Ngoài tên Cholchonam Thomay thì người dân nơi đây thường gọi lễ này theo nhiều tên gọi khác nhau như lễ vào năm mới hay lễ chịu tuổi. Nếu năm nào rơi vào năm nhuận thì ngày bắt đầu của lễ hội sẽ lùi lại một ngày.

Sau khi chuẩn bị tốt các lễ vật như bánh ngọt, bánh tét, hoa quả và hương đèn,... mọi người sẽ kéo nhau lên chùa. Lễ Cholchonam Thomay diễn ra trong 3 ngày.  Ngày thứ nhất của lễ hội có gọi là"Chôl Sangkran Thmây", đến ngày thứ hai sẽ gọi là "Wonbơt" và ngày cuối gọi là ngày "Lơn Săk". Trong đêm giao thừa, mọi gia đình sẽ làm lễ tiễn đưa vị thần Têvôđa năm cũ và rước vị thần Têvôđa năm mới. Theo qua điểm của gười Khmer, thần Têvôđa là một vị tiên do ông trời phái xuống để trong coi cho gia đình trong một năm. Và vào mỗi năm, sẽ thay thế một vị khác nhau.

Trong ngày thứ nhất, mọi người phải xếp hàng đi vòng quanh chính điện ba vòng làm lễ mừng năm mới. Sau sau đó lễ Phật tụng kinh mừng năm mới. Đêm đến, trai gái trong các phum, sóc sẽ tụ tập về sân chùa và tham gia các sinh hoạt vui chơi giải trí, múa dù kê, rồbăm, múa lâmthôl, thả đèn gió...

Vào ngày thứ hai, mọi người làm lễ dâng cơm cho các sư sãi, lễ đắp núi cát. Ngày tết thứ ba là ngày lễ tắm sư. Lễ này sẽ được diễn ra sau khi các tín đồ dâng cơm sáng và trưa cho các vị sư sãi. Theo nghi lễ, lúc này họ sẽ dùng nước tinh khiết có ướp nước hoa cùng nhang đèn cúng Phật, lại dùng nhành hoa vẩy những giọt nước hoa lên tượng Phật, sau đó là tắm cho các nhà sư cao niên, kế tiếp là các nhà sư sẽ đi đến những ngôi tháp dựng hài cốt, các nghĩa trang, để làm lễ cầu siêu cho vong linh người đã khuất và cuối cùng là lễ tắm tượng Phật tại nhà. Sau nghi lễ kết thúc,  người làm con cháu sẽ mời ông bà cha mẹ đến để tạ lễ, xin tha thứ những lỗi lầm, thiếu sót trong đã xảy ra trong năm cũ. Để sang năm mới mọi người trong gia đình tiếp tục phấn đấu. Sau ba ngày lễ, mọi sinh hoạt của cộng đồng người Khmer đã trở lại bình thường và sẵn sàng bước vào vụ mùa mới

Giống như như ngày lễ tết cổ truyền của bao dân tộc khác, lễ Cholchonam Thomay luôn giữ được nhiều nét văn hóa độc đáo, đậm đà tín ngưỡng tâm linh. Sẽ rất thiếu sót nếu du khách nào về miền Nam bộ mà không ghé thăm các chùa Khmer nếu đúng dịp lễ hội diễn ra.